Anki tiếng Trung: làm thẻ phồn thể từ bài giảng của bạn

Anki tiếng Trung hiệu quả nhất khi thẻ lấy từ chính bài giảng của bạn: mỗi thuật ngữ một ghi chú, chữ phồn thể ở mặt trước, phiên âm và nghĩa tiếng Việt ở mặt sau. Dùng kiểu ghi chú Basic (and reversed card) để Anki tạo cả thẻ xuôi lẫn thẻ ngược. Bạn có thể gõ từng thẻ, hoặc nhập cả bảng từ một file CSV.

Bài này viết cho sinh viên học chuyên ngành ở Đài Loan. Phần phương pháp (vì sao ôn giãn cách hiệu quả, mỗi ngày học bao nhiêu) nằm trong bài cách học từ vựng tiếng Trung chuyên ngành nhớ lâu. Ở đây chỉ nói cách làm trên Anki. Các bước theo hướng dẫn chính thức của Anki, kiểm tra ngày 20/10/2026.

Cài Anki trên máy tính, Android, iPhone

Nguồn: trang tải Anki và AnkiMobile trên App Store. Giá trên App Store có thể khác theo quốc gia.

Nên làm thẻ trên máy tính rồi ôn trên điện thoại. Tạo một tài khoản AnkiWeb, đăng nhập cả hai nơi và bấm Sync, thẻ sẽ có trên cả hai. Nếu dùng iPhone mà chưa muốn trả phí, bạn vẫn có thể ôn trên trình duyệt qua AnkiWeb.

Tạo thẻ Anki tiếng Trung hai chiều cho thuật ngữ

Mỗi môn học nên là một bộ thẻ (deck) riêng, ví dụ "材料力學" hay "資料結構". Khi gần thi môn nào, bạn chỉ cần ôn bộ đó.

1. Bấm Create Deck, đặt tên theo môn.
2. Bấm Add. Ở ô Type, chọn Basic (and reversed card). Theo hướng dẫn của Anki, kiểu này tạo hai thẻ cho mỗi ghi chú: trước sang sau và sau sang trước.
3. Ô Front: chữ phồn thể, ví dụ 應力. Sao chép từ slide PDF là nhanh và đúng mặt chữ nhất.
4. Ô Back: phiên âm, nghĩa tiếng Việt, môn và số trang. Ví dụ: yìnglì, ứng suất, 材料力學 trang 12.
5. Thêm một câu ví dụ từ slide nếu có. Đề thi không hỏi từ đứng một mình.

Không biết phiên âm của một chữ? Tra trong Google Dịch, Hanzii hoặc Pleco. Ở Đài Loan một số chữ đọc khác đại lục, ví dụ 品質 là pǐnzhí, nên khi thầy cô đọc khác từ điển, hãy theo cách đọc trên lớp.

Thẻ ngược (nhìn nghĩa tiếng Việt, viết chữ Hán) khó hơn nhiều. Nếu chỉ cần nhận ra chữ khi đọc đề, bạn có thể tạm ngưng (Suspend) các thẻ ngược và mở lại khi có thời gian.

Nhập file CSV hoặc Excel vào Anki

Gõ tay 50 thẻ mất cả buổi tối. Nếu bạn đã có bảng từ trong Excel hay Google Sheet, nhập một lần sẽ nhanh hơn. Theo hướng dẫn nhập file văn bản của Anki:

1. Mỗi dòng là một ghi chú, mỗi cột là một trường. Ví dụ cột A chữ Hán, cột B phiên âm và nghĩa.
2. Anki không nhập trực tiếp file Excel. Hãy lưu thành CSV, mã UTF-8; nếu không, chữ Hán có thể thành ký tự lạ. Anki khuyên dùng LibreOffice vì Excel xử lý ô nhiều dòng không tốt.
3. Trong Anki, chọn File, Import (hướng dẫn) rồi chọn file.
4. Anki tự đoán dấu phân cách (dấu phẩy, chấm phẩy hoặc tab). Kiểm tra bản xem trước, chọn kiểu ghi chú, bộ thẻ và cột nào vào trường nào.
5. Anki dùng trường đầu tiên để biết thẻ có bị trùng không. Nếu chữ Hán ở cột đầu, nhập lại file đã sửa sẽ cập nhật thẻ cũ thay vì tạo thẻ mới.

Từ Anki 2.1.54, file có thể có vài dòng đầu dạng #separator:tab hay #deck: để Anki tự chọn sẵn dấu phân cách và bộ thẻ.

Bạn chưa có bảng từ? Các bảng thuật ngữ bản Đài Loan của chúng mình đều có nút tải CSV và Anki (TSV) dưới mỗi bảng, miễn phí: cơ khí, công nghệ thông tin, điện, điện tử và các ngành khác. Đừng nhập cả bảng một lúc; xóa bớt dòng của những môn bạn chưa học.

Bộ thẻ có sẵn: kiểm tra phồn thể và từ Đài Loan

Trong Anki trên máy tính, nút Get Shared ở cuối danh sách bộ thẻ dẫn đến kho bộ thẻ chia sẻ. Tải về xong, bạn nhập vào app rồi đồng bộ. Hướng dẫn của Anki cũng nhắc: với môn phức tạp, bộ thẻ có sẵn chỉ nên là phần bổ sung cho tài liệu học, không thay thế được nó.

Với người học ở Đài Loan, kiểm tra thêm ba điều trước khi dùng:

• Mặt chữ. Nhiều bộ thẻ theo HSK dùng chữ giản thể. Bạn có thể thấy 机械 thay cho 機械.
• Từ vựng. Đổi mặt chữ chưa đủ. Phần mềm là 軟體 ở Đài Loan nhưng 软件 ở đại lục; đai ốc là 螺帽 và 螺母. Bài thuật ngữ Đài Loan và đại lục khác nhau bao nhiêu có số liệu và ví dụ.
• Phạm vi. Bộ HSK hay TOCFL giúp tiếng Trung chung, nhưng ít khi có từ của môn chuyên ngành.

Cài đặt lịch ôn với FSRS

Anki có hai thuật toán xếp lịch: SM-2 (cũ) và FSRS. Theo hướng dẫn tùy chọn bộ thẻ, FSRS có thể giúp bạn nhớ được nhiều hơn với cùng một lượng thời gian. Anki 23.10, AnkiMobile 23.10 và AnkiWeb đều hỗ trợ.

1. Bấm biểu tượng bánh răng cạnh bộ thẻ, chọn Options.
2. Kéo xuống cuối trang, bật mục FSRS. Thiết lập này áp dụng cho mọi bộ thẻ.
3. Desired retention (mức ghi nhớ mong muốn) mặc định là 90%. Tăng lên thì phải ôn nhiều hơn mỗi ngày, nên cứ để 90% nếu bạn vừa học vừa làm.
4. New cards/day (số thẻ mới mỗi ngày): tính ngược từ ngày thi. Ví dụ môn có 120 từ và còn 20 ngày, đặt khoảng 8 đến 10 thẻ mới mỗi ngày để còn vài ngày cuối chỉ ôn.

Mỗi ngày, ôn hết thẻ đến hạn trước rồi mới học thẻ mới. Nếu chỉ có 5 phút, giữ phần ôn.

Anki hay Quizlet

Cả hai đều dùng được, tùy bạn cần gì:

Nếu bạn cần học đều cả học kỳ và ôn đúng lúc sắp quên, Anki hợp hơn. Nếu chỉ cần ôn nhanh một danh sách ngắn với bạn cùng nhóm, Quizlet dễ bắt đầu hơn.

Từ bảng thuật ngữ BanDoc sang Anki

Phần tốn công nhất là chép từ trong slide ra bảng. BanDoc làm việc này khi bạn đọc bài giảng: bản dịch tiếng Việt hiện ngay trên trang PDF gốc, và thuật ngữ của bài tự vào bảng của môn học, có số trang. Bạn ôn các thẻ đó ngay trong BanDoc, không giới hạn, ở mọi gói.

Nếu muốn ôn bằng Anki, xuất bảng thuật ngữ là tính năng của gói Sinh viên, gói miễn phí không có. Trong trang Cài đặt, bạn tải về một trong hai file:

• CSV để mở bằng Excel hoặc Google Sheet.
• File Anki: file văn bản phân cách bằng tab. Mặt trước là thuật ngữ đúng như trong bài giảng, mặt sau là nghĩa và ghi chú của bạn, tên môn học thành thẻ (tag). Các dòng đầu đã ghi sẵn dấu phân cách, nên trong Anki bạn chỉ cần File, Import và chọn bộ thẻ.

Xem giá và những gì mỗi gói có ở bảng giá.